Prawo spółek w UE: podstawa i cele

Europejskie prawo spółek ujednolicono w dyrektywie (UE) 2017/1132, ale w państwach członkowskich wciąż obowiązują krajowe kodeksy spółek, okresowo dostosowywane do unijnych dyrektyw i rozporządzeń. Trwające prace nad nowoczesnym prawem spółek i ładem korporacyjnym mają poprawić otoczenie biznesowe dla firm, inwestorów i pracowników w UE.

Podstawą są art. 49, art. 50 ust. 1 i 2 lit. g) oraz art. 54 akapit drugi TFUE. Celem harmonizacji jest urzeczywistnienie swobody przedsiębiorczości i wolności prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16 Karty Praw Podstawowych, w związku z art. 17 Karty o ochronie własności).

Ramy ładu korporacyjnego mają tworzyć przyjazne, jednolite otoczenie biznesowe. Chodzi o swobodę przedsiębiorczości, ochronę akcjonariuszy i interesariuszy, zwiększenie konkurencyjności firm oraz zachęcanie do współpracy transgranicznej.

Na rynku wewnętrznym działa ok. 24 mln przedsiębiorstw, z czego ok. 80% to spółki z o.o. Około 98–99% spółek kapitałowych to MŚP, które muszą móc działać w całej UE na podstawie jednolitych ram prawnych i korzystać ze swobodnego przepływu osób, usług i kapitału.

Przepisy mają ułatwiać zakładanie spółek w całej UE, chronić inwestorów i wierzycieli, zwiększać konkurencyjność i zachęcać do współpracy transgranicznej. Rynek wewnętrzny umożliwia tworzenie spółek o zasięgu europejskim – harmonizacja ma zapewnić im spójne reguły działania.